2-QISM Zahar ta'mi

Tong otdi.
Toshkent odatdagidek uyg‘ondi.
Ko‘chalarda mashinalar ko‘paydi. Bekatlarda odamlar to‘plandi. Do‘konlar eshiklarini ochdi. Shaharning minglab odamlari yangi kunni kechagi kun kabi boshladi.
Ammo Rustam uchun bu tong boshqacha edi.
U tun bo‘yi uxlamagan.
Stol ustida hali ham kechagi hujjatlar yotardi.
Bir chetda fleshka.
Yana bir chetda ekspertiza xulosasi.
Va o‘rtada o‘sha uchta ism.
Azamat.
Sitora.
Boss.
Rustam deraza yonida turib, tashqariga qaradi.
Toshkent unga avvalgidek ko‘rinmasdi.
U yillar davomida jinoyatlar ko‘rgan.
O‘g‘irlik.
Qotillik.
Giyohvandlik.
Firibgarlik.
Odamlar bir-birini aldashi.
Pul uchun do‘stini sotishi.
Qo‘rqib haqiqatni yashirishi.
Ammo oxirgi yillarda bir narsa ko‘payib borayotganini u hammadan yaxshiroq ko‘rardi.
Jinoyatning o‘zi emas.
Jinoyatga ko‘nikib qolish.
Ko‘chada narkotik sotayotgan odamni ko‘rganlar ko‘zini olib qochardi.
Biror qizning g‘alati tarzda chet elga olib ketilayotganini bilganlar:
“Bu uning o‘z ishi”, derdi.
Kimdir pul bilan muammoni yopardi.
Kimdir mansab bilan.
Kimdir qo‘rqitish bilan.
Eng yomoni esa — ayrimlar bularning barchasini oddiy hayotning bir qismidek qabul qila boshlagandi.
Rustam shu narsadan charchagan edi.
U ko‘p marta jinoyatchini ushlagan.
Ammo ba'zida jinoyatchi sud zalidan chiqib ketganidan keyin ham uning ortida qolgan tizim yashab qolardi.
Bitta odamni olib tashlash mumkin.
Lekin u odamni yaratgan muhitni-chi?
Rustam bu savolga yillar davomida javob topolmadi.
Shu sababli kecha topilgan jasad unga boshqalardan farqli ta'sir qilgandi.
Bu ishda nimadir bor edi.
U buni his qilardi.
Ammo nima ekanini hali bilmasdi.
Telefon jiringladi.
Rustam cho‘ntagidan telefonini oldi.
— Alo?
— Assalomu alaykum.
— Va alaykum assalom.
— Uzr, bezovta qilganim uchun. Buyurtmangizni olib kelgan edim.
Rustam bir lahza nima haqida gap ketayotganini anglamadi.
Keyin esladi.
— Tushunarli. Hozir tushyapman.
— Xo‘p.
Aloqa uzildi.
Rustam telefonni stolga qo‘ydi.
Bir necha soniya o‘tirib qoldi.
So‘ng kurtkasini oldi.
U binodan chiqib pastga tushdi.
Darvoza oldida kuryer kutib turardi.
Oddiy yigit.
Qo‘lida paket.
— Rustam aka?
— Ha.
— Buyurtmangiz.
Rustam paketni oldi.
— Rahmat.
— Yaxshi kun tilayman.
Rustam bosh irg‘adi.
Kuryer ketdi.
Rustam esa paketga bir qarab qo‘ydi.
Keyin ichkariga qaytdi.
Soat sakkizlardan oshgan edi.
Rustam ertalabdan beri hech narsa yemaganini endi sezdi.
U paketni ochdi.
Nonushta.
Issiq ovqat.
Choy.
Oddiy kun.
Oddiy nonushta.
Ammo Rustamning xayoli hali ham kechagi jasadda edi.
U ovqatdan bir necha luqma oldi.
Keyin telefonini ko‘rdi.
Yangi xabarlar kelgan.
Ekspertizadan.
Qidiruvdan.
Jasadning shaxsi hali aniqlanmagan.
Barmoq izlari bo‘yicha tekshiruv davom etmoqda.
Telefon topilmagan.
Shaxsini tasdiqlovchi hujjat yo‘q.
Rustam telefonni stolga qo‘ydi.
Bir necha daqiqadan so‘ng ko‘ksida g‘alati og‘irlik sezildi.
Avval bunga e'tibor bermadi.
Ammo og‘riq kuchaydi.
U qo‘lini ko‘ksiga qo‘ydi.
Nafasi qisildi.
— Nima bo‘lyapti?..
U o‘rnidan turmoqchi bo‘ldi.
Ammo oyoqlari bo‘shashdi.
Stol chetiga suyanib qoldi.
Ko‘z oldi xiralashdi.
Xonadagi ovozlar uzoqlashayotgandek edi.
— Rustam aka?
Kimdir uning yonidan o‘tayotgandi.
Rustam javob bermadi.
Bir necha soniyadan so‘ng u polga qulab tushdi.
— Rustam aka!
Bir zumda xonada shovqin ko‘tarildi.
Hamkasblari uning atrofiga yugurib kelishdi.
— Tez yordam chaqiring!
— Nafasi qanday?
— Rustam aka! Eshityapsizmi?
Rustam ko‘zlarini ochishga urindi.
Ammo ko‘z oldida hamma narsa aylanardi.
Tanasidan issiq ter chiqayotgan edi.
U kuchli ko‘ngil aynishini his qildi.
Keyin qattiq yo‘tala boshladi.
Og‘zidan qon aralash suyuqlik chiqdi.
— Voy, Xudoyim...
— Tez yordam qayerda?!
— Kelishyapti!
Rustam gapirishga urindi.
— Men...
Ovozi chiqmay qoldi.
U qo‘li bilan nimanidir ko‘rsatmoqchi bo‘ldi.
Ammo barmoqlari ham kuchsiz edi.
Ko‘zlari qontalashgan, yuzi oqarib ketgan, butun tanasi qattiq isitma ichida yonayotgandek edi.
— Rustam aka, yotib turing!
U boshini zo‘rg‘a qimirlatdi.
— Ovqat...
— Nima?
Rustam yana gapirmoqchi bo‘ldi.
— Ovqat...
Keyin ko‘zlari yumildi.
Tez yordam mashinasi bir necha daqiqadan keyin yetib keldi.
Shifokorlar Rustamni zudlik bilan tekshirishdi.
Qon bosimi.
Yurak urishi.
Nafas olish.
Keyin uni zambilga yotqizishdi.
— Og‘ir zaharlanishdan shubha bor, — dedi shifokorlardan biri.
— Nima bilan?
— Hozircha noma'lum.
Rustamni mashinaga olib chiqishdi.
Hamkasblaridan biri uning ortidan qarab turdi.
Eshik yopildi.
Sirena yangradi.
Tez yordam mashinasi ko‘chaga chiqib ketdi.
Shifoxonada bir necha soat davomida tekshiruvlar olib borildi.
Rustam hushsiz edi.
Qon tahlillari.
Toksikologiya.
Ichki a'zolar holati.
Shifokorlar bir necha marta tahlil oldilar.
Nihoyat natija chiqdi.
Kuchli zaharlanish.
Ammo moddaning aniq manbasi hali aniqlanmagan edi.
Shifokor navbatchi xodimga:
— Bemorni kuzatuv ostida qoldiramiz. Hozircha ishga qaytishi mumkin emas.
— Qancha vaqt?
— Buni holatiga qarab aytamiz.
Rustam palatada yotardi.
Ko‘zlari yumuq.
Ammo miyasi ishlardi.
Kecha.
Jasad.
Fleshka.
Video.
Boss.
Va bugungi nonushta.
Bir savol uni ichidan kemirardi.
Agar bu zaharlanish tasodif bo‘lmasa-chi?
Rustam ko‘zlarini ochdi.
Shiftga qaradi.
U hech kimga aytmagan bir fikrni o‘zicha tan oldi:
“Ular mening bu ishga kirishganimni bilishgan.”
Shundan keyin boshqa bir savol tug‘ildi.
“Meni kuzatishganmi?”
Rustam ko‘zlarini yumdi.
Yillar davomida ko‘rgan barcha ishlarini xayolidan o'tkazdi.
U ilgari ham tahdidlar olgan.
Ammo bu boshqacha edi.
Bu safar kimdir uning yoniga kelib:
“Biz seni o‘ldiramiz”, demagan.
Kimdir undan ham xavfliroq ish qilgan.
Uning kundalik hayotiga kirgan.
Shu paytda...
Toshkentning boshqa bir chekkasida, ko‘p qavatli uylarning biri oldida qora mashina to‘xtadi.
Mashina ichida bir ayol o'tirardi.
U yigirma olti yoshlar atrofida edi.
Ismi — Sitora.
Tashqaridan qaraganda u oddiy, o‘ziga ishongan ayolga o‘xshardi.
Ammo uning hayoti ko‘pchilik tasavvur qilganidan butunlay boshqa edi.
Telefonida bir nechta raqamlar saqlangan.
Qizlar.
Ayollar.
Vositchilar.
Chet eldagi odamlar.
Pul o'tkazmalari.
Safarlar.
Sitora yosh qizlarga chet elda ishlash imkoniyati borligini aytardi.
Yaxshi maosh.
Yaxshi sharoit.
Oson hayot.
Ayrimlariga Turkiyada ishlash taklifini berardi.
Qizlar orasida endigina voyaga yetganlari ham bor edi.
Yosh kelinchaklar.
Hayotidan charchagan ayollar.
Beva qolganlar.
Pulga muhtojlar.
Ularning ko‘pchiligi Sitoraning asl maqsadini boshida bilmasdi.
U esa ularning ehtiyojidan foydalanardi.
Ish va'dasi ortida boshqa hayot yashiringan edi.
Chet elga borgan ayrim ayollar qaytib kelgach, avvalgidek bo‘lib qolmasdi.
Ba'zilari qo‘rqardi.
Ba'zilari sukut saqlardi.
Ba'zilari esa qaytishning o‘zidan qo‘rqardi.
Sitora esa bundan pul topardi.
U vositachilik qilardi.
Odamlarning zaif joylarini topardi.
Kimga qanday gapirish kerakligini bilardi.
Biriga:
— Turkiyada oyiga yaxshi pul topasan.
Boshqasiga:
— Faqat bir necha oy ishlab qaytasan.
Yana biriga:
— Hamma shunday ishlayapti.
Ularning ko‘pchiligi haqiqatni kech bilardi.
Sitora mashinadan tushdi.
Telefoniga xabar keldi.
“Bugun ikkita qiz tayyor.”
Sitora javob yozdi:
“Yoshini tekshir. Hujjatlarini ham.”
Bir necha soniyadan keyin yana xabar keldi:
“Bittasi 19. Ikkinchisi 21.”
Sitora telefon ekraniga qarab turdi.
Keyin:
“Yubor.”
Telefonni o‘chirib qo‘ydi.
U bu ishni oddiy biznes deb ko‘rardi.
Chunki odamning dardiga pul sifatida qarashni o‘rganib bo‘lgandi.
Ammo Sitoraning o‘zi ham bir vaqtlar boshqa birovning o‘yinida oddiy vosita bo‘lganini hech kim bilmasdi.
Balki uning ichidagi eng katta sir ham shu edi.
Shu paytda shifoxonada Rustam uyg‘ondi.
Xonada yolg‘iz edi.
Derazadan quyosh nuri tushib turardi.
U qo‘lini zo‘rg‘a ko‘tardi.
Telefonini so‘radi.
Hamshira olib keldi.
Rustam ekranga qaradi.
O‘nlab qo‘ng‘iroqlar.
Xabarlar.
Ammo bitta noma'lum raqamdan kelgan xabar uning diqqatini tortdi.
U ochdi.
Faqat bitta jumla:
“Sizga nonushta yoqqan bo‘lsa kerak.”
Rustamning ko‘zlari qotib qoldi.
U xabarni yana bir marta o‘qidi.
Keyin yana.
Telefon qo‘lidagi barmoqlari titray boshladi.
Demak...
bu tasodif emas edi.
Kimdir bilardi.
U nima yeganini.
Qachon yeganini.
Va qayerda ekanini.
Rustam telefonni sekin stolga qo‘ydi.
U ilk bor bu ishning ko‘lami haqida qo‘rqinchli darajada jiddiy o‘yladi.
Bu shunchaki narkotik savdosi emas edi.
Bu shunchaki qotillik ham emasdi.
Kimdir odamlarni sotardi.
Kimdir giyohvandlikdan pul qilardi.
Kimdir qo‘rquvdan foyda ko‘rardi.
Kimdir esa bularning barchasini bir joydan boshqarayotgandek edi.
Rustam ko‘zlarini yumdi.
Kecha videodagi ovoz yana qulog'ida jarangladi:
“Bu boshlanishi...”
U ko‘zlarini ochdi.
— Boss...
Bu ismni birinchi marta baland ovozda aytdi.
Ammo u hali bilmasdi:
Boss Rustamning o‘ylaganidan ham yaqin edi.
Va Sitora ham bu nomni allaqachon bilardi.
Faqat u Bossning kimligini emas...
Boss uchun kim ishlashini juda yaxshi bilardi.