1-QISM Jimjitlik pardasining ochilishi

Toshkent.
Soat tungi 02:43.
Shahar markazida hali ham chiroqlar yonardi. Kimdir restorandan chiqib mashinasiga o'tirar, kimdir tungi smenadan qaytar, kimdir esa ertalabgacha davom etadigan ishining yarmini endigina tugatgan bo'lardi.
Ammo poytaxtning chekkasida, eski sanoat zonasi tomonlarda, vaqt go'yo boshqa tartibda yurardi.
Bu yerda tungi shahar shovqini deyarli eshitilmasdi.
Faqat shamol.
Zanglagan temir darvozalarni sekin urayotgan shamol.
Bir paytlar ishlab chiqarish korxonalariga tegishli bo'lgan, hozir esa tashlandiq holga kelib qolgan ulkan hudud qorong'ulik ichida cho'zilib ketgan edi. Eski omborlarning derazalari singan, devorlardagi bo'yoqlar ko'chib ketgan, beton yo'llarning ayrim joylarini yovvoyi o'tlar bosib ketgan.
Hududning narigi chetida esa bir necha oy oldin yopilgan zavodning eski binosi qorayib turardi.
Aynan shu binoning orqa tomonida bir odamning jasadi yotardi.
Uni birinchi bo'lib tungi qo'riqchi ko'rgan.
U soat ikki yarimlarda hududni aylanib chiqayotgandi.
Avval uzoqdan tashlab ketilgan kiyim deb o'yladi.
Keyin odam gavdasiga o'xshagan narsani ko'rdi.
Yaqinlashdi.
Va qotib qoldi.
Bir necha soniya jasadga tikilib turdi.
Keyin qo'llari titragancha telefonini chiqardi.
— Alo... 102mi?
Oradan ko'p o'tmay tun sukunatini sirena ovozi buzdi.
Birinchi bo'lib patrul avtomobili keldi.
Keyin tez yordam.
Oradan bir necha daqiqa o'tib, jinoyat qidiruv guruhi yetib keldi.
So'ng qora rangli xizmat avtomobili hududga kirib keldi.
Undan Rustam tushdi.
U qirq yoshlar atrofidagi tajribali tergovchi edi. Yillar davomida turli qotilliklarni ko'rgan, jinoyat joyidagi mayda detallar ba'zida katta dalildan ham muhimroq ekanini yaxshi bilardi.
Rustam mashinadan tushgach, darhol jasad tomon yugurmadi.
U avval atrofga qaradi.
Odatiga ko'ra.
O'ng tomonga.
Chap tomonga.
Binoning tomiga.
Qorong'i yo'lga.
Keyin yerga.
— Hudud yopildimi? — so'radi u.
— Ha, Rustam aka. Kirish-chiqish nazoratda.
— Kim topgan?
— Qo'riqchi.
— Guvoh bormi?
— Hozircha yo'q.
Rustam qo'lqoplarini kiydi.
— Mayli. Hech kim hech narsaga tegmasin.
U jasad tomon yurdi.
Tez yordam xodimlari allaqachon tekshiruv o'tkazayotgan edi.
Ulardan biri Rustamga qaradi.
— Vafot etgan.
— Qachon?
— Aniq vaqtni ekspertiza aytadi. Hozircha bir necha soat oldin bo'lishi mumkin.
Rustam bosh irg'adi.
Keyin jasadga qaradi.
Yigit taxminan yigirma besh-o'ttiz yoshlar atrofida edi.
Kiyimlari chang bo'lgan.
Bo'ynida bir nechta pichoq jarohati bor edi. Ko'krak va qorin qismida ham og'ir jarohatlar ko'rinardi.
Rustam uzoq tikilib turmadi.
U jasadning o'zidan ko'ra, uning atrofini kuzatishga o'tdi.
Qon izlari.
Oyoq kiyim izlari.
Beton ustidagi mayda tuproq.
Bir chetda yotgan plastik butilka.
Ammo qurol ko'rinmasdi.
Rustam yonidagi xodimga qaradi.
— Pichoq?
— Topilmadi.
— Qidiruvni kengaytiring.
— Xo'p.
Rustam yana bir marta atrofga qaradi.
— Bu yerda janjal bo'lganmi?
— Hozircha aniq emas.
— Unda aniqlang.
Jinoyat qidiruv xodimlari ishga kirishdi.
Qo'lqoplar almashtirildi.
Kamera yoqildi.
Har bir detal suratga olindi.
Bir xodim jasadning kiyimlarini tekshira boshladi.
Bir necha soniyadan so'ng uning ovozi eshitildi:
— Rustam aka.
Rustam qaradi.
— Nima?
— Cho'ntagidan nimadir chiqdi.
Xodim kichik qora qurilmani ehtiyotkorlik bilan ko'tardi.
Fleshka.
Rustam unga yaqinlashdi.
— Paketga joylang.
— Yana hujjatlar bor.
— Ko'rsat.
Bir necha buklangan qog'oz chiqarildi.
Rustam ularni qo'liga oldi.
Birinchi sahifada bir nechta ism bor edi.
Keyingi qatorda telefon raqamlar.
Undan keyin sanalar.
Pul miqdorlari.
Qisqartmalar.
Ba'zi joylari qalam bilan chizib qo'yilgandi.
Rustamning yuzidagi ifoda o'zgardi.
— Bular oddiy shaxsiy hujjatlar emas.
— Nima deb o'ylaysiz?
Rustam javob bermadi.
U fleshkani ko'zdan kechirdi.
Keyin hujjatlarga qaradi.
So'ng jasadga.
Bir necha soniya sukut saqladi.
— Bir savol bor, — dedi u.
— Qaysi?
— Agar uni o'ldirganlar bu narsalarni qidirgan bo'lsa...
U fleshkani ko'rsatdi.
— ...nega buni cho'ntagida qoldirishgan?
Hech kim javob bermadi.
Rustam o'rnidan turdi.
— Jasadni ekspertizaga yuboring.
Tez yordam mashinasi hududdan chiqib ketdi.
Orqasidan Rustam o'tirgan xizmat avtomobili ham yo'lga chiqdi.
Toshkentning tungi ko'chalari avtomobil oynasidan bir-bir o'tib ketardi.
Rustam jim edi.
U qo'lidagi hujjatlarni yana bir bor ko'rib chiqdi.
Bir xil savol miyasi ichida aylanardi:
Nega?
Oddiy narkotik qarzi bo'lsa, nega hujjatlar qoldirilgan?
Agar hujjatlar qotillikning sababi bo'lsa, nega qotillar ularni olib ketmagan?
Agar fleshka muhim bo'lsa, nega uni yashirishmagan?
Rustam old o'rindiqda o'tirgan xodimga qaradi.
— Qon tahlili chiqishi bilan menga ayting.
— Narkotikdan shubhalanyapsizmi?
— Shunchaki tekshiryapman.
Bir oz jimlikdan keyin Rustam qo'shib qo'ydi:
— Jinoyatda eng xavfli narsa qurol emas.
Xodim unga qaradi.
— Nima unda?
Rustam oynadan tashqariga qaradi.
— Noto'g'ri taxmin.
Laboratoriya.
Soat 04:11.
Ekspert Rustamga natijalarni uzatdi.
— Qonda narkotik moddasi aniqlangan.
Rustam hujjatni oldi.
— Miqdori?
Ekspert tushuntirdi.
Rustam bir necha soniya o'qib chiqdi.
Uning xayolida dastlabki taxmin paydo bo'ldi.
Balki yigit narkotik olgan.
Qarzga.
Qarzni qaytara olmagan.
Uni o'ldirgan odamlar bilan janjal chiqqan.
Yigit esa ularga tahdid qilgan.
Fleshkadagi yozuvlar.
Hujjatlar.
Ehtimol, ularni politsiyaga berish bilan qo'rqitgan.
Shundan keyin ular uni o'ldirgan.
Mantiqqa sig'ardi.
Ammo bir detal yana bezovta qilardi.
Fleshka.
Rustam uni qo'liga oldi.
— Buni oching.
Bir necha daqiqadan keyin qidiruv xodimlari kompyuter oldida o'tirishardi.
— Parol yo'q.
— Demak, oching.
— Ochildi.
Rustam yaqinlashdi.
— Ichida nima bor?
— Bitta video.
— Boshqa hech narsa yo'qmi?
— Yo'q.
Rustamning qoshi chimirildi.
— Och.
Monitor yondi.
Avval qorong'i tasvir.
Keyin kamera fokuslandi.
Rustam birinchi soniyadayoq joyni tanidi.
O'sha sanoat hududi.
O'sha devor.
O'sha beton.
O'sha joyda jasad topilgan edi.
Videoda ikki niqoblangan yigit ko'rinardi.
Ularning orasida esa jasad topilgan yigit turardi.
U qo'rqib ketgan edi.
Ovozi titrardi.
— Iltimos...
Kameradagi tasvir bir necha soniyaga qimirlamay qoldi.
— Men hammasini aytaman...
Niqobli yigitlardan biri uning oldiga bordi.
Keyingi lahzalarda zo'ravonlik sodir bo'ldi.
Yigit qarshilik ko'rsatdi.
Yalinib so'radi.
Ammo niqobli odamlar to'xtamadi.
Kamera titradi.
Bir necha soniya o'tgach, yigit yerda harakatsiz qoldi.
Xonada hech kim gapirmasdi.
Niqobli yigitlardan biri asta-sekin kameraga yaqinlashdi.
U bir necha soniya obyektivga tikilib turdi.
Keyin kuldi.
Bu kulgida quvonch yo'q edi.
Faqat sovuq g'azab bor edi.
U kameraga qarab baqirdi:
— Bu boshlanishi!
U bir lahza jim qoldi.
Keyin ovozini balandlatdi:
— Hali kuningizni ko'kka sovuramiz!
Va qahqaha otib kuldi.
Video tugadi.
Monitor qorayib qoldi.
Xonada og'ir sukunat cho'kdi.
Rustam hech narsa demadi.
Faqat ekranga tikilib turdi.
Keyin sekin:
— Videoni qayta qo'y.
— Rustam aka...
— Qayta qo'y.
Video yana boshlandi.
Rustam bu safar qotillikning o'ziga emas, fonni kuzatdi.
Devor.
Chiroq.
Yerdagi belgi.
Kameraning joylashuvi.
Niqobli odamning ovozi.
U videoni uchinchi marta ko'rdi.
To'rtinchi marta.
So'ng:
— To'xtat.
Tasvir qotdi.
Rustam ekranga yaqinlashdi.
— Bu tasodifan yozib olingan video emas.
Xodim:
— Nega?
Rustam javob berdi:
— Chunki ular kimdir buni ko'rishini xohlashgan.
U stol ustidagi fleshkaga qaradi.
— Bu dalil emas.
Bir necha soniya jim qoldi.
— Bu xabar.
Rustam hujjatlarni stolga yoydi.
Bir ism.
Yana bir ism.
Telefon raqamlari.
Pul miqdorlari.
Joy nomlari.
Va bitta ism.
Azamat.
Rustam bu ismga uzoq tikildi.
— Bu kim?
Hech kim javob bermadi.
— Tekshiring.
— Xo'p.
Rustam ikkinchi sahifani oldi.
Yana bir ism bor edi.
Sitora.
Bu ismning yonida esa faqat bitta sana yozilgandi.
Boshqa hech narsa yo'q.
Rustam sanaga qaradi.
Keyin qotillik sodir bo'lgan vaqtga.
Ularning orasida bog'liqlik bo'lishi mumkin edi.
Ammo qanday?
Rustam uchinchi hujjatni ochdi.
U yerda esa bir nechta telefon raqamlaridan tashqari, qizil ruchka bilan yozilgan bitta jumla bor edi:
“Agar meni o'ldirishsa, Bossni qidiring.”
Rustamning qo'li qog'oz ustida qotib qoldi.
Xonadagi xodim ham yozuvni ko'rdi.
— Boss?
Rustam asta boshini ko'tardi.
— Ha.
— Kim?
Rustam javob bermadi.
U videodagi niqobli odamning so'zlarini esladi.
“Bu boshlanishi.”
Keyin:
“Hali kuningizni ko'kka sovuramiz.”
Rustam fleshkani qo'liga oldi.
U endi bir narsani tushunib yetgandi.
Bu qotillikning maqsadi faqat bitta odamni o'ldirish bo'lmagan.
Kimdir ataylab iz qoldirgan.
Kimdir tergovchilarni ma'lum bir yo'nalishga boshlayotgan edi.
Ammo nima uchun?
Va eng muhimi...
Boss kim edi?
Tong yaqinlashayotgan edi.
Toshkent asta-sekin uyg'onishga tayyorlanardi.
Ko'chalarda birinchi avtobuslar paydo bo'la boshladi.
Nonvoyxonalarda tandirlar yoqildi.
Do'konlar ochilishga tayyorlanardi.
Odamlar odatdagi hayotini boshlashardi.
Ularning hech biri shahar chekkasidagi tashlandiq sanoat hududida bir necha soat oldin nima bo'lganini bilmasdi.
Ammo o'sha tun Toshkentning boshqa bir yuzini ochgan edi.
Hali hech kim bilmasdi.
Bu qotillik bitta ish emasdi.
Bu boshlanish edi.
Azamat hali Rustamning qarshisida turmagan edi.
Sitora hali uning hayotiga kirib kelmagan edi.
Boss esa hali ko'rinmagan edi.
Lekin uchalasining nomi birinchi marta bitta qotillik joyida yonma-yon paydo bo'lgan edi.
Va Rustam hali eng muhim narsani bilmasdi:
jasadning cho'ntagida qoldirilgan fleshka qotilning xatosi emas edi.
Uni ataylab qoldirishgan.
Savol faqat bitta edi:
Rustamga nima ko'rsatmoqchi bo'lishgan?