Hikoya1-BOB. BEGONA
Ba’zi uchrashuvlar tasodif bo‘lib ko‘rinadi. Aslida esa ular hayotimizning eng muhim sahifasini ochish uchun keladi. Muzdalifa o‘sha kuni buni bilmasdi. Uning uchun kun odatdagidek boshlangandi. Ko‘chalar gavjum, odamlar shoshilinch, osmon esa kuzning xira rangida edi. U yonidagi dugonasining gaplarini eshitib, vaqti-vaqti bilan kulib qo‘yardi. — Muzdalifa, eshityapsanmi o‘zi? — Ha, eshityapman. — Unda nega xayoling boshqa joyda? Muzdalifa javob berishga ulgurmay, kimningdir ovozi eshitildi. — Kechirasiz, bu joy bo‘shmi?
U ortiga o‘girildi. Qarshisida Ayyub turardi. — Ha, o‘tiring. Ayyub rahmat aytib, o‘tirdi. Birinchi suhbatlari shunchaki bir necha jumladan iborat bo‘ldi. Ammo Muzdalifa negadir uning yuzini eslab qoldi. Ertasi kuni yana uchrashishdi. — Siz kechagi joyingizni egallab olibsiz, — dedi Ayyub kulib. — Nega? — Chunki men o‘sha joyga ko‘nikib qoldim. Muzdalifa kuldi. Shu oddiy hazil ularning uzoq hikoyasining boshlanishi edi.
Ular avvaliga oddiy tanish edilar. Keyin suhbatdosh bo‘lishdi. Keyin bir-birini kutadigan insonlarga aylanishdi. Muzdalifa hali bilmasdi: bir insonning “uyga yetib oldingizmi?” degan xabari ham yurakni o‘ziga bog‘lab qo‘yishi mumkin. Ayyub esa Muzdalifaga qaraganida o‘zida paydo bo‘lgan tuyg‘uni allaqachon tushungandi. U sevib qolayotgan edi. Faqat uning o‘tmishida hali aytilmagan bir haqiqat bor edi.
O‘sha paytda kuzgi shahar va tasodifiy uchrashuv uning hayotidagi oddiy bir holatdek tuyulgan edi. Ammo inson ba’zan eng katta o‘zgarishlarning oldidan hech qanday belgi ko‘rmaydi. Kun odatdagidek davom etadi: kimdir shoshadi, kimdir kuladi, kimdir telefoniga qarab yo‘l yuradi. Faqat yurak ichida nimadir sekin joyini o‘zgartiradi. Ayyubning sokin tabassumi va Muzdalifaning ehtiyotkorligi ham xuddi shunday sokin boshlangan edi. Muzdalifa bu voqeani keyinchalik eslaganida, aynan o‘sha kichkina lahzalarni sog‘inardi. Chunki baxt ko‘pincha katta gaplardan emas, oddiy qarashlardan, vaqtida kelgan xabardan va yoningdagi insonning seni tushunishidan quriladi.
Ayyub esa bu vaziyatga tashqaridan qaraganda xotirjam ko‘rinardi. Aslida uning ichida aytilmagan gaplar ko‘p edi. uyga yetib oldingizmi xabari. U ba’zan bir og‘iz so‘z bilan hammasini o‘zgartirish mumkinligini his qilardi, lekin qaysi so‘zni tanlashni bilmasdi. Muzdalifaning yonida turganida yuragi yumshardi, yolg‘iz qolganda esa mas’uliyatlar yana yelkasiga tushardi. U o‘zini kuchli ko‘rsatishga odatlanib qolgan insonlardan edi.
Ammo kuchli ko‘rinish bilan qo‘rqmaslik bir xil narsa emas. Ayyub qo‘rqardi. Eng ko‘p esa sevgan insonining hayotini o‘zining chalkash qarorlari bilan og‘ritib qo‘yishdan qo‘rqardi. Muzdalifa ham o‘z ichida bu tuyg‘uning nomini darrov qo‘ya olmadi. kuzgi shahar va tasodifiy uchrashuv. U o‘zini ba’zan kulib turgan holda topardi, keyin esa nega aynan shu odamning birgina xabari kayfiyatini o‘zgartirayotganini o‘ylardi. Dugonalari sezib qolsa, u darrov mavzuni o‘zgartirardi.
— Hech narsa emas, — derdi u. Lekin yurak “hech narsa” degan gapga ishonmaydi. Yurak kimnidir kutishni boshlagan bo‘lsa, vaqt ham o‘sha odamga qarab o‘lchanadi. Ertalab — xabar bormi? Kechqurun — nega yozmadi? Birgina jimlik esa mingta savolga aylanadi. Ularning orasidagi eng qadrli narsalardan biri — mayda detallar edi. ikkinchi uchrashuvdagi mayda hazil.
Bir insonning qanday choy ichishi, xafa bo‘lganda qayerga qarashi yoki kulganida ovozi qanday o‘zgarishi arzimasdek ko‘rinadi. Lekin chin yaqinlik aynan shunday mayda narsalardan boshlanadi. Ular bir-birini katta va’dalar bilan emas, kundalik odatlar bilan taniy boshlashdi. Ba’zan suhbatlari juda jiddiy, ba’zan esa kulgili bo‘lardi. Hatto bir kuni hech qanday sabab bo‘lmasa ham uzoq kulishdi. Keyinchalik o‘sha kulgi ikkalasining ham eng iliq xotiralaridan biriga aylandi. Chunki baxtning ayrim lahzalari inson ularni yashayotganida oddiy tuyuladi. Ammo hikoyaning ichida ko‘rinmaydigan bir tugun bor edi.
Muzdalifaning yuragida paydo bo‘lgan noma’lum iliqlik. Ayyub uni yechishga uringan sari yanada qattiqroq bog‘lab qo‘yardi. Rostini aytish osondek ko‘rinadi, ammo ba’zan rost gapning oqibati ham qo‘rqitadi. U o‘z qarorini “to‘g‘ri” deb o‘ylagan paytlar ham bo‘ldi. Muzdalifa esa boshqa tomonda uning sukutidan ma’no izlar edi. U o‘zini ayblashga sabab topardi, Ayyub esa uni asrayapman deb o‘ylardi. Ikki inson bir xil vaziyatga qarab, butunlay boshqa haqiqatni ko‘rishi mumkin ekan. Shu yerda ularning sevgisi sinovga yuz tutdi.
Tunlar ayniqsa og‘ir edi. Ayyubning sokin tabassumi va Muzdalifaning ehtiyotkorligi. Telefon ekrani o‘chirilgach, xonadagi jimlik yanada baland eshitilardi. Muzdalifa ko‘pincha o‘ziga “ertaga hammasi yaxshi bo‘ladi” derdi. Ayyub esa “hali vaqt bor” deb o‘zini ovutardi. Lekin vaqt hech kimni kutmaydi. U odamlarni bir-biridan uzoqlashtiradi, ba’zan esa kechikkan haqiqatni olib keladi. Eng achinarlisi, ayrim gaplar o‘z vaqtida aytilmasa, keyinchalik to‘g‘ri bo‘lsa ham foydasiz bo‘lib qoladi.
Shuning uchun bu hikoyada og‘riq faqat ayriliqdan emas, aytilmagan so‘zlardan ham tug‘ildi. Bir payt Muzdalifa oynaga qarab, o‘zining ko‘zlariga uzoq tikildi. U ilgari o‘zini kuchli deb bilardi. Endi esa kuchli bo‘lishning yig‘lamaslik emasligini tushuna boshladi. Insonning ko‘ngli og‘rishi — uning ojizligi emas. Ba’zan ko‘zdan chiqqan yosh ichda qolgan mingta gapning o‘rnini bosadi.
Ayyub ham o‘zicha shunday kechalarni boshdan kechirdi. U hech kim ko‘rmaydigan paytda o‘zining qarorlarini qayta-qayta tortib ko‘rardi. Har safar bir xil savolga kelardi: “Men uni asrayapmanmi yoki o‘zimning qo‘rquvimdan yashiryapmanmi?” Javob esa jimlikda qolardi. Ularning hikoyasida kulgi ham bor edi. Hayot faqat ko‘z yoshdan iborat bo‘lsa, odam yuragidagi og‘irlikni ko‘tara olmasdi. Ba’zan birgina noto‘g‘ri aytilgan so‘z, choyning to‘kilib ketishi yoki keragidan ortiq jiddiy qiyofa ikkalasini ham kuldirardi.
Shunday paytlarda ular muammolarini unutib turishardi. Muzdalifa Ayyubning kulganini ko‘rishni yaxshi ko‘rardi. Ayyub esa uning kulgisi ortidan keladigan sokin tabassumni. Keyinchalik ular orasida masofa paydo bo‘lganida, aynan shu oddiy kulgilar eng ko‘p sog‘intirdi. Chunki inson katta voqealarni emas, o‘zini erkin his qilgan kichkina daqiqalarni ham yuragida olib yuradi. Shu voqealardan keyin ikkalasi ham bir narsani anglab bordi: sevgi faqat birga bo‘lish istagi emas. Sevgi ichida qo‘rquv ham, mas’uliyat ham, tanlov ham bor.
Lekin sevgan inson nomidan qaror chiqarish boshqa masala. O‘sha farqni ular juda kech tushunishdi. Ayyub “men bilaman” deb o‘yladi. Muzdalifa esa “mening o‘rnimga kimdir qaror qildi” degan og‘riq bilan qoldi. Hayotda ba’zi xatolar yomon niyatdan tug‘ilmaydi. Ular yaxshi niyatning noto‘g‘ri usulda amalga oshirilishidan paydo bo‘ladi. Eng og‘riqli xatolar esa aynan shunday bo‘ladi.
Izohlar
0